OUR CHILDRENS

สรุปการดำเนินงานขับเคลื่อนเชียงใหม่สู่มรดกโลก (2559-2561)

จากการได้รับรองและบรรจุชื่อเมืองเชียงใหม่เข้าสู่ รายนามเตรียมประกาศเป็นมรดกโลก Tentative List ขององค์การ UNESCO ในเดือนกุมภาพันธ์ 2558  หน่วยงานและองค์ภายในจังหวัดเชียงใหม่ได้ร่วมกันผลักดันเชียงใหม่ให้ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลก โดยดำเนินงานผ่าน โครงการจัดทำแผนปฏิบัติการด้านการอนุรักษ์และพัฒนาพื้นที่ประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมเมืองเชียงใหม่ตามแนวทางเมืองมรดกโลก หรือเรียกสั้นๆ ว่า ‘โครงการเชียงใหม่สู่มรดกโลก’ โดยการสนับสนุนของจากองค์กร และเครือข่ายหลายภาคส่วน อาทิ องค์การบริหารส่วนจังหวัดเชียงใหม่ สำนักงานจังหวัดเชียงใหม่ เทศบาลนครเชียงใหม่ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา องค์กรภาคเอกชน และภาคประชาสังคมเมืองเชียงใหม่  โครงการเชียงใหม่สู่มรดกโลกได้ดำเนินกิจกรรมของโครงการอย่างต่อเนื่องตั้งปีพ.ศ. 2559 จนถึงปัจจุบัน

โครงการเชียงใหม่สู่มรดกโลก มีวัตถุประสงค์เพื่อขับเคลื่อนเชียงใหม่สู่การเป็นมรดกโลก ผ่านการดำเนินงานตามแนวปฏิบัติการของ UNESCO อันได้แก่การศึกษาค้นคว้าข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับคุณค่ามรดกทางวัฒนธรรมของเชียงใหม่ เพื่อสังเคราะห์คุณค่าอันโดดเด่นเป็นสากล  (Outstanding Universal Value : OUV) ของมรดกเชียงใหม่ ซึ่งจะถูกนำไปใช้เป็นข้อมูลหลักฐานสนับสนุนการจัดทำเอกสารข้อเสนอ (Nomination Dossier) ตามกรอบแนวคิดเกณฑ์การขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกทางด้านวัฒนธรรม พร้อมกับดำเนินการจัดทำ และพัฒนาแผนการจัดการพื้นที่มรดกโลก (Management Plan) ควบคู่กันไป โดยการศึกษาค้นคว้า การเตรียมเอกสารข้อเสนอ และการจัดทำแผนการจัดการพื้นที่ ได้มีการดำเนินการตามลำดับขั้นตอน และความก้าวหน้าดังต่อไปนี้  

  • ปีพ.ศ. 2559 คณะทำงานเชียงใหม่สู่มรดกโลก ได้เริ่มดำเนินโครงการจัดทำแผนปฏิบัติการด้านการอนุรักษ์และพัฒนาพื้นที่ประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมเมืองเชียงใหม่ตามแนวทางเมืองมรดกโลก ระยะที่ 1 ระหว่างเดือนเมษายน – เดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2559 โดยการดำเนินงานมุ่งเน้นไปที่การค้นคว้า และรวบรวมข้อมูลที่เกี่ยวข้อง จากเอกสารโบราณ งานวิจัย เอกสารวิชาการ และรวมไปถึงการขอรับคำปรึกษาจากผู้เชี่ยวชาญทั้งในประเทศและต่างประเทศ เพื่อสังเคราะห์คุณค่าอันโดดเด่นเป็นสากล (Outstanding Universal Value : OUV) ของเมืองเชียงใหม่ และดำเนินการตามกรอบเอกสาร (Operational Guideline) จนนำไปสู่การผลิตร่างแนวคิดเกณฑ์มรดกโลกทางวัฒนธรรมของเชียงใหม่ ที่สอดคล้องตามเกณฑ์ของมรดกโลกทางวัฒนธรรมใน เกณฑ์ข้อที่ 2  ข้อที่ 4 และข้อที่ 6 โดยมีองค์ประกอบของคุณค่าแหล่งมรดกเชียงใหม่ภายใต้ 3 คุณค่าหลัก ได้แก่ คุณค่าด้านผังเมือง (Values of Town Planning) คุณค่าด้านวัฒนธรรมของเมือง (Values of Town’s Culture) และ คุณค่าด้านสถาปัตยกรรม (Values of Town’s Architecture)

นอกจากนี้ยังมีการนำเสนอร่างแนวคิดพื้นที่แหล่งมรดกโลกเชียงใหม่ที่จะนำเสนอเป็นแหล่งมรดกโลกแบบกลุ่ม (Serial Nomination) ประกอบด้วย 2 พื้นที่ ได้แก่ พื้นที่เมืองเก่าเชียงใหม่ และพื้นที่วัดพระธาตุดอยสุเทพ  และได้มีการสำรวจและจัดทำข้อมูลการใช้ประโยชน์ที่ดิน และกรรมสิทธิ์ที่ดินในแหล่งมรดกพื้นที่เมืองเก่าเชียงใหม่ ในช่วงท้ายของการดำเนินการระยะที่ 1 ได้มีการจัดประชุมรับฟังความคิดเห็นจากประชาชนทั่วไป หน่วยงานทั้งภาครัฐ และเอกชน เพื่อเป็นการปูพื้นฐานการรับรู้ และความเข้าใจเกี่ยวกับการขับเคลื่อนเชียงใหม่สู่มรดกโลก

 

  • ปีพ.ศ.2560 ได้มีการดำเนินโครงการจัดทำแผนปฏิบัติการด้านการอนุรักษ์และพัฒนาพื้นที่ประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมเมืองเชียงใหม่ตามแนวทางเมืองมรดกโลก ระยะที่ 2 ดำเนินงานระหว่างวันที่ 30 ธันวาคม 2559 – วันที่ 26 สิงหาคม 2560 การดำเนินงานในระยะที่ 2 มีเป้าหมายเพื่อจัดทำข้อสรุปคุณค่าอันโดดเด่นเป็นสากลของเมืองเชียงใหม่ (Outstanding Universal Value- OUV) และกำหนดขอบเขตพื้นที่แหล่งมรดก (Area of Property) และพื้นที่กันชน (Buffer Zone) ให้มีความชัดเจนมากขึ้นโดยเฉพาะความสอดคล้องกับกฎหมาย ข้อบัญญัติท้องถิ่น และศักยภาพในการปกป้องพื้นที่แหล่งมรดก  พร้อมทั้งการต่อยอดการขับเคลื่อนกิจกรรมการจัดทำแผนการจัดการ (Management Plan) ที่ได้ประสานงานกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง จัดการประชุมกลุ่มย่อย เพื่อรับฟังความคิดเห็น และผสานความร่วมมือกับผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องทั้งภาครัฐ และภาคประชาชน มีการจัดประชุมนานาชาติ Chiang Mai Forum of Experts ในหัวข้อ ‘The Lanna Historic City Forum of Experts 2017’ โดยเชิญผู้เชี่ยวชาญ ด้านประวัติศาสตร์ วัฒนธรรมล้านนา-ไต และวัฒนธรรมอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง รวมถึงผู้เชี่ยวชาญด้านการอนุรักษ์และพัฒนาเมืองเข้าร่วมประชุมจำนวน 28 ท่านทั่วโลก เพื่อแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ ข้อสังเกต และข้อเสนอแนะที่เกี่ยวข้องกับ คุณค่า และอัตลักษณ์ ของเมืองเชียงใหม่ ซึ่งเอื้อประโยชน์ต่อโครงการฯ ในการจัดทำเอกสารตามกรอบ (Operation Guideline) ในส่วนของการศึกษาเปรียบเทียบกับแหล่งมรดกโลกอื่นๆ (Comparative Analysis) และ การจัดทำแผนการจัดการแหล่งมรดก (Management Plan)

จากการศึกษาค้นคว้าเพิ่มเติม การจัดประชุมร่วมกับหน่วยงานและองค์กรในพื้นที่ รวมไปถึงการจัดประชุมนานาชาติ คณะทำงานได้นำข้อมูลร่างข้อสรุปในส่วนของคุณค่าอันโดดเด่นเป็นสากลให้ปรับเปลี่ยนไปใช้เกณฑ์แหล่งมรดกทางวัฒนธรรม เกณฑ์ที่ 3 ทดแทนเกณฑ์ที่ 6 และมีการเสนอกรอบแนวคิดหลักของแผนการจัดการแหล่งมรดก (Management Plan) ใน 5 กลุ่มประเด็นได้แก่ 1) กระบวนการร่วมมือกับพลเมืองเพื่อการดูแลเมือง 2) การอนุรักษ์และฟื้นฟูเมืองเก่าและดอยสุเทพ  3) การจัดการด้านการจราจรและขนส่ง 4) การจัดการการท่องเที่ยวและผู้มาเยือน 5) การจัดการเพื่อรองรับความเสี่ยง

 

  • ปี 2561 เข้าสู่การดำเนินโครงการจัดทำแผนปฏิบัติการด้านการอนุรักษ์และพัฒนาพื้นที่ประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมเมืองเชียงใหม่ตามแนวทางเมืองมรดกโลก ระยะที่ 3 เดือน 2 กุมภาพันธ์ – 5 ธันวาคม 2561 การดำเนินการในระยะที่ 3 ขณะนี้ยังอยู่ระหว่างการดำเนินการ โดยมีเป้าหมายของโครงการในเรื่องการจัดทำเอกสารข้อเสนอ (Nomination Dossier) ให้แล้วเสร็จสมบูรณ์ ควบคู่ไปกับการจัดทำแผนการจัดการ (Management Plan) โดยในขณะนี้คณะทำงานได้ข้อสรุป 2 สาระสำคัญที่เป็นแกนหลักของเอกสารข้อเสนอ และแผนการจัดการครบถ้วน อันได้แก่เกณฑ์เกณฑ์มรดกทางวัฒนธรรมตามแนวทางมรดกโลก ใช้เกณฑ์ข้อที่ 2 3 และ 4 สำหรับพื้นที่แหล่งมรดก (Area of Property) มีข้อสรุปให้ขยายขอบเขตพื้นที่จากข้อเสนอเดิมเมื่อปี 2560 เป็น พื้นที่ดอยสุเทพ (พื้นที่ลุ่มน้ำที่ให้น้ำกับเมืองเชียงใหม่) และพื้นที่เมืองเก่าเชียงใหม่ ตามประกาศเขตเมืองเก่าของสำนักงานทรัพยากรธรรมและสิ่งแวดล้อม (สผ.)  ในส่วนของพื้นที่กันชน (Buffer Zone) ขยายครอบคลุมพื้นที่ดอยสุเทพ-ปุย โดยอ้างอิงเขตอุทยานแห่งชาติดอยสุเทพ-ปุย ผนวกเข้ากับพื้นที่ผังเมืองรวมเมืองเชียงใหม่ 

ความก้าวหน้าในขณะนี้ (1 ตุลาคม 2561) เมื่อวันที่ 19 กันยายน คณะทำงานได้นำส่งเอกสารข้อเสนอ (Nomination Dossier) ที่จัดทำแล้วเสร็จ ส่งถึงสำนักงานทรัพยากรธรรมและสิ่งแวดล้อม (สผ.) ซึ่งได้ดำเนินการส่งต่อไปยังศูนย์มรดกโลก ณ เมืองปารีส ประเทศฝรั่งเศสเป็นที่เรียบร้อยแล้ว การนำส่งร่างเอกสารข้อเสนอครั้งนี้ เป็นการส่งเพื่อให้ศูนย์มรดกโลก ดำเนินการตรวจสอบความถูกต้อง ความครบถ้วน และสมบูรณ์ของตัวเอกสาร ซึ่งคณะทำงานมรดกโลกเชียงใหม่จะได้รับข้อเสนอแนะ และแนวทางการปรับปรุงเอกสารในช่วงเดือนพฤศจิกายนที่จะมาถึง และดำเนินการแก้ไขปรับปรุง เพื่อเตรียมนำส่งข้อเสนอฉบับสมบูรณ์ในเดือน กุมภาพันธ์ 2562 ต่อไป

 อย่างไรก็ตามในระหว่างตรวจสอบ และการปรับแก้เอกสาร คณะทำงานเชียงใหม่มรดกโลก จะยังคงเดินหน้าดำเนินการจัดประชุมกลุ่มย่อยร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง รวมถึงดำเนินงานด้านการประชาสัมพันธ์เผยแพร่ความก้าวหน้าของโครงการ และสร้างกิจกรรมเพื่อกระตุ้นให้เกิดการมีส่วนร่วมจากคนเชียงใหม่ต่อไป

แชร์บทความนี้

CONTACTS


พื้นที่มรดกเชียงใหม่ และพื้นที่กันชน ตามเอกสารข้อเสนอขึ้นทะเบียนเชียงใหม่สู่มรดกโลก (ฉบับ เดือนกันยายน 2561)

Press Release แถลงข่าววันที่ 29 ต.ค. 59

รายงานผลการศึกษาเบื้องต้น