OUR CHILDRENS

4 ปี การขับเคลื่อนเชียงใหม่สู่มรดกโลก ตอนที่ 4: ดอยสุเทพและเมืองเชียงใหม่

พ.ศ. 2559

แม้จะมีชื่อเป็นที่รู้จักอย่างไม่เป็นทางการว่า 'คณะทำงานขับเคลื่อนเชียงใหม่สู่มรดกโลก' หากเชียงใหม่ก็ไม่ได้ขับเคลื่อนพื้นที่ทั้งจังหวัดให้เป็นมรดกโลก แต่เป็นเฉพาะพื้นที่ภายในเขตสี่เหลี่ยมเมืองเก่าที่รายรอบด้วยคูเมือง (รวมทั้งพื้นที่กันชนโดยรอบ) รวมไปถึงพื้นที่ดอยสุเทพ ซึ่งก็ไม่ใช่แค่วัดพระธาตุดอยสุเทพเพียงพื้นที่เดียว แต่หมายถึงดอยสุเทพเกือบทั้งดอยเชื่อมไปจนถึงพื้นที่ดอยปุย ที่ซึ่งแหล่งโบราณสถานซ้อนทับไปกับพื้นที่ของความเชื่อ และทรัพยากรธรรมชาติอันอุดมสมบูรณ์อยู่บนภูเขาหลังบ้านคนเชียงใหม่ลูกนี้

ภายหลังจากที่เชียงใหม่เข้าสู่บัญชีรายชื่อเบื้องต้น (Tentative List) ในการพิจารณาขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลก (ยื่นผ่านกระทรวงวัฒนธรรม) ในปี 2558  ปีถัดมา (2559) กลุ่มนักวิชาการ, นักประวัติศาสตร์, สถาปนิกผังเมือง, เครือข่ายนักกิจกรรม และผู้คนในชุมชน ก็รวมตัวกันก่อตั้ง คณะทำงานขับเคลื่อนเชียงใหม่สู่มรดกโลก (มีชื่ออย่างเป็นทางการว่า 'โครงการจัดทำแผนปฏิบัติการด้านการอนุรักษ์และพัฒนาพื้นที่ประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมเมืองเชียงใหม่ตามแนวทางเมืองมรดกโลก ปี พ.ศ.2559-2561) โดยได้รับการสนับสนุนงบประมาณโดยองค์การบริหารส่วนจังหวัดเชียงใหม่ สิ่งแรกที่ทีมงานชุดนี้ดำเนินการก็คือร่วมมือกับผู้เชี่ยวชาญหลากสาขาในการกำหนดขอบเขตในการขอขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลก หรือ Property Zone



ทั้งนี้ Property Zone อย่างเป็นทางการมีด้วยกัน 2 แห่ง คือ 'พื้นที่เมืองเก่าเชียงใหม่' (ขนาดพื้นที่ 2.72 ตารางกิโลเมตร) ครอบคลุมพื้นที่ภายในสี่เหลี่ยมคูเมืองทั้งหมด โดยมีพื้นที่กันชน (buffer zone) คือพื้นที่รอบคูเมืองภายในเขตเทศบาลนครเชียงใหม่ และพื้นที่ที่สองคือ 'วัดพระธาตุดอยสุเทพ' และพื้นที่โดยรอบ โดยมีพื้นที่กันชนอยู่ในเขตเทศบาลสุเทพ

“ความที่เชียงใหม่มีแหล่งประวัติศาสตร์กระจายตัวอยู่ทั่วเมือง เราจึงปรึกษาหารือกันหลายครั้งมากเกี่ยวกับการกำหนดพื้นที่ Property Zone เพราะทั้งวัดสวนดอกที่แต่เดิมเป็นเวียงสวนดอกก็มีบทบาทสำคัญในประวัติศาสตร์ รวมทั้งวัดเจ็ดยอด, วัดต้นเกว๋น หรือชุมชนริมแม่น้ำปิงอย่างย่านวัดเกตการาม เหล่านี้ล้วนมีคุณค่าต่อคนเชียงใหม่ในหลายมิติ

ท้ายที่สุดเราเลือกพื้นที่ที่เป็นจุดกำเนิดเมืองเชียงใหม่และอาณาจักรล้านนาอย่างพื้นที่เมืองเก่า ซึ่งรวมเอาวัดและพื้นที่สำคัญๆ ที่สะท้อนคุณค่าอันโดดเด่นเป็นสากลไว้หลายแห่ง ขณะที่วัดพระธาตุดอยสุเทพถือเป็นสัญลักษณ์ของความรุ่งเรืองถึงขีดสุดของพุทธศาสนาในภูมิภาค เช่นเดียวกับสถานะของดอยสุเทพ ซึ่งอยู่ในชัยมงคล 7 ประการของการก่อตั้งเมืองเชียงใหม่





เพราะถ้าไม่มีดอยสุเทพที่เป็นป่าต้นน้ำ เป็นแหล่งอาหาร ทรัพยากรธรรมชาติ รวมไปถึงปราการสำคัญที่ป้องกันเชียงใหม่จากข้าศึกศัตรูแต่โบราณ ก็อาจไม่มีเมืองเชียงใหม่ และเชียงใหม่ก็อาจไม่มีชีวิตมาอยู่ได้เจ็ดร้อยกว่าปีจนทุกวันนี้ ดอยสุเทพและเมืองเชียงใหม่จึงมีความเชื่อมโยงกันอย่างไม่อาจแยกขาด" ผศ.ดร. ชาญณรงค์ ศรีสุวรรณ คณบดีคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และหนึ่งในคณะทำงานขับเคลื่อนเชียงใหม่สู่มรดกโลก กล่าว

 

แชร์บทความนี้

CONTACTS


4 ปี การขับเคลื่อนเชียงใหม่สู่มรดกโลก ตอนที่ 5: แผนที่วัฒนธรรม

4 ปี การขับเคลื่อนเชียงใหม่สู่มรดกโลก ตอนที่ 3: ชุมชนคือหัวใจของการอนุรักษ์

4 ปีการขับเคลื่อนเชียงใหม่สู่มรดกโลก ตอนที่ 2: คุณค่าที่คู่ควร